Łowców Jaszczurów poznaliśmy przy okazji pojawienia się projektu na Gamefound a później gdy ukazał się pierwszy numer Jaszczurzego Zina.

Przypomnijmy, że Łowcy Jaszczurów to polska gra fabularna tworzona przez niezależne studio Kostki Games. Projekt, którym studio chce zadebiutować jest osadzony w brutalnym, prehistorycznym świecie „primal fantasy” (tak autor gry Grzegorz „Gregu” Kmiotek określa ten gatunek), w którym gracze wcielają się w członków plemion walczących o przetrwanie. Zamiast rycerzy, zamków i smoków mamy tutaj dziką naturę, ogromne drapieżne jaszczury, niebezpieczne wyprawy i nieustanną walkę o pożywienie, schronienie oraz bezpieczeństwo swojego łowieckiego siedliska.

Tym razem przyjrzymy się dokładniej autorskiej mechanice JUST5, stworzonej właśnie przez studio Kostki Games. Sprawdzimy, jak działają testy, dlaczego w tej grze im mniej wyrzucimy na kości, tym lepiej, oraz jak wyglądają starcia z przeciwnikami. Nie zabraknie również kilku słów o Dzikim Żetonie, Kondycji i Ranach, bo przecież w świecie pełnym ogromnych drapieżników nawet najlepiej przygotowane polowanie może zakończyć się walką o życie.
JUST5 – piątka to granica sukcesu
Zacznijmy od podstaw. Mechanika JUST5 opiera się na bardzo prostej zasadzie: jeśli na kości wypadnie 5 lub mniej, test kończy się sukcesem. Wynik 6 lub wyższy oznacza niepowodzenie. Do rozgrywki wykorzystuje się trzy rodzaje kości: k8, k10 oraz k12. Każdemu z dziewięciu atrybutów Łowcy przypisana jest jedna z nich, a gdy przychodzi moment wykonania testu, gracz wybiera odpowiedni atrybut, rzuca przypisaną mu kością i sprawdza wynik.
Co ciekawe, w przeciwieństwie do wielu innych systemów RPG, tutaj lepsze umiejętności oznaczają mniejszą kość. Łowca rzucający k8 ma zatem większą szansę na powodzenie niż ten, który korzysta z k12.
Sama mechanika jest więc dość intuicyjna i nie wymaga wykonywania skomplikowanych obliczeń. Wystarczy spojrzeć na wynik rzutu, aby wiedzieć, czy podjęte działanie się powiodło.

Dziewięć atrybutów Łowcy
Każdy łowca dysponuje dziewięcioma atrybutami, które określają jego możliwości i sposób działania. Są to: Brutalność, Determinacja, Przebiegłość, Przyroda, Refleks, Rytuały, Rzemiosło, Władza oraz Zew.
Ich zastosowanie jest bardzo szerokie. Brutalność przyda się podczas bezpośrednich starć, Przyroda podczas tropienia jaszczurów i przetrwania w dziczy, a Rzemiosło pozwoli tworzyć lub naprawiać potrzebne wyposażenie. Z kolei Rytuały odpowiadają za wiedzę przodków i duchowe obrzędy, natomiast Zew odzwierciedla więź łowcy z dziką naturą Jungei.
Dzięki temu Łowcy nie muszą ograniczać się wyłącznie do walki. Jeden może być znakomitym tropicielem, drugi wprawnym wojownikiem, a jeszcze inny przewodzić plemieniu lub zajmować się jego duchowymi potrzebami.
Dziki Żeton czyli odrobina szczęścia w niebezpiecznym świecie
Ciekawym elementem mechaniki jest Dziki Żeton, który pozwala Łowcom wpłynąć na przebieg wydarzeń. Każdy łowca rozpoczyna przygodę z jednym takim żetonem i może posiadać maksymalnie jeden naraz. Jego wykorzystanie pozwala między innymi uruchomić dodatkowy efekt Umiejętności albo dorzucić dodatkową, identyczną kość do testu, nawet jeśli pierwszy rzut zakończył się niepowodzeniem. Wówczas wystarczy, że sukces pojawi się na przynajmniej jednej z kości.
Żeton można również odzyskać podczas gry. Jeżeli w trakcie testu na kości wypadnie 1, Łowca otrzymuje Dziki Żeton. Jeśli już go posiada, może natychmiast wykorzystać jego darmowy efekt.

Walka w Jungei
Skoro mowa o ogromnych drapieżnikach, warto przyjrzeć się również zasadom walki. Starcia w „Łowcach Jaszczurów” zostały podzielone na trzy Segmenty: Szybki, Normalny i Powolny. O kolejności działania decyduje Ruch postaci. W każdym Segmencie Łowcy i przeciwnicy działają naprzemiennie, a gracze sami ustalają kolejność działania swoich łowców.
Po zakończeniu wszystkich trzech Segmentów rozpoczyna się kolejna runda. Co ciekawe, zaskoczenie może wpłynąć na miejsce przeciwnika w kolejce podczas pierwszej rundy.
W swojej turze Łowca może wykonać jeden Ruch, jedną Akcję Główną i jedną Akcję Dodatkową, w dowolnej kolejności.
Ruch pozwala przemieszczać się po polu walki, Akcja Główna obejmuje między innymi atakowanie, używanie Umiejętności czy dłuższe interakcje, natomiast Akcja Dodatkowa służy prostszym czynnościom, takim jak dobycie broni, skorzystanie z zapasów lub wydanie rozkazu.
Mechanika przewiduje również Reakcje, które można wykonywać poza własną turą, o ile pozwalają na to odpowiednie Umiejętności.

Zasięg, ataki i obrażenia
W Łowcach Jaszczurów, podczas walki ważną rolę odgrywają odległość między przeciwnikami, odpowiednie ustawienie oraz wykorzystanie otoczenia.
Gra wyróżnia cztery rodzaje zasięgu: zasięg Zwarcia, zasięg Ruchu, zasięg Wzroku oraz zasięg Słuchu.
Zwarcie oznacza bezpośredni kontakt z przeciwnikiem i jest standardowym zasięgiem broni do walki wręcz. Zasięg Ruchu obejmuje obszar znajdujący się o kilka kroków od przeciwnika. Zasięg Wzroku pozwala oddziaływać na wszystko, co łowca o ruchu na poziomie Normalnym widzi i do czego może dotrzeć w trakcie poświęcenia całej tury na bieg, o ile droga pozostaje dostępna (wyjątkiem są postacie o ruchu na poziomie Szybkim, które pokonują taki dystans w jednej akcji ruchu). Natomiast zasięg Słuchu obejmuje odgłosy, nawoływania i inne głośne dźwięki, przy czym dotarcie do ich źródła zwykle wymaga ustalenia drogi przez Mistrza Gry.

Sam atak rozstrzygany jest odpowiednim testem. Sukces oznacza trafienie, a zadawane obrażenia wynikają z Potęgi postaci, wykorzystywanej broni, Umiejętności oraz ewentualnego Pancerza przeciwnika.
Każdy udany atak zadaje minimum tyle obrażeń, ile wynosi Potęga Łowcy. Do tej wartości mogą zostać dodane obrażenia wynikające z uzbrojenia lub zdolności łowcy.

Kondycja i Rany czyli kiedy polowanie idzie nie po naszej myśli
W „Łowcach Jaszczurów” obrażenia odejmowane są od aktualnej Kondycji postaci. Kiedy ich łączna liczba doprowadzi Kondycję do zera, łowca otrzymuje jedną Ranę.
Co ważne, obrażenia mogą być na tyle poważne, że spowodują więcej niż jedną Ranę naraz. Jeżeli ich wartość wielokrotnie przekroczy aktualną Kondycję, Łowca otrzyma odpowiednio większą liczbę Ran.
Po zakończeniu sceny Kondycja odnawia się w całości, ale Rany pozostają. Ich wyleczenie wymaga czasu, odpowiednich Umiejętności lub specjalnych przedmiotów.
Sytuacja staje się szczególnie niebezpieczna, kiedy Łowca osiągnie limit Ran. W takim stanie nie może już wykonywać Akcji Głównych ani się poruszać. Otrzymanie kolejnej Rany ponad limit oznacza śmierć postaci.
Nie oznacza to jednak, że każda walka musi kończyć się tragedią. Mechanika przewiduje możliwość leczenia, a jeśli łowca w danej rundzie nie otrzymał obrażeń, może odzyskać Kondycję, poświęcając w swojej turze Akcję Ruchu, Akcję Główną, Akcję Dodatkową oraz Zapasy.
Osłona – w razie czego warto wiedzieć gdzie się skryć
Jeżeli Potęga atakującego jest równa lub niższa od wartości Osłony, nie może on skutecznie zaatakować ukrytego za nią celu. Osłona chroni także przed atakami wymierzonymi w przeciwników znajdujących się po jej drugiej stronie, jeśli atakujący nie dysponuje wystarczającą Potęgą.
Co więcej, niektóre Osłony mogą być niezniszczalne. W takim przypadku nawet najpotężniejszy Łowca będzie musiał znaleźć inny sposób dotarcia do przeciwnika. Często jedynym sposobem na atak będzie obejście takiej Osłony, lub zabawa w kotka i myszkę jeśli to akurat my nie chcemy zostać trafieni.
To sprawia, że podczas walki znaczenie ma nie tylko siła łowcy, ale również odpowiednie wykorzystanie terenu.

Zwycięstwo bywa chwilowe i rzadko oznacza koniec zagrożenia
Pokonanie przeciwnika nie zawsze oznacza, że Łowcy mogą spokojnie wrócić do swojego plemienia. Rannych trzeba opatrzyć, zapasy uzupełnić, a czasem również zdecydować, czy kontynuowanie wyprawy ma jeszcze sens.
I właśnie tutaj mechanika dobrze współgra z założeniami samej gry. „Łowcy Jaszczurów” nie opowiadają przecież wyłącznie o pokonywaniu ogromnych gadów, ale przede wszystkim o przetrwaniu, zdobywaniu zasobów i podejmowaniu decyzji, których konsekwencje mogą odczuć pozostali członkowie plemienia.
JUST5 stawia na prostotę rozstrzygania testów, jednocześnie oferując kilka interesujących rozwiązań w walce. Trzy Segmenty Inicjatywy, zarządzanie dostępnymi akcjami, wykorzystanie Osłon i Dzikiego Żetonu sprawiają, że gracze mają nad czym pomyśleć, zanim rzucą się na przeciwnika.

Na podstawie zaprezentowanych zasad mechanika wydaje się przystępna, szczególnie dla osób, które nie przepadają za rozbudowanymi obliczeniami. Jednocześnie pozostawia przestrzeń na taktyczne decyzje i współpracę całej drużyny.
A czy sprawdzi się równie dobrze podczas długich wypraw przez Jungeę i polowań na największe drapieżniki? Autor zdradza, że wraz z rozwojem projektu ujawniane będą kolejne elementy mechaniki, takie jak na przykład wsparcie ze strony współplemieńców w testach, zarządzanie plemieniem oraz rytuały bojowe. Jednak opisana wyżej oraz przyszłe mechaniki oczywiście najlepiej będzie ocenić przy stole.
Jedno jest pewne, w świecie „Łowców Jaszczurów” sama odwaga może nie wystarczyć. Czasem zdecydowanie ważniejsze okażą się spryt, przygotowanie i wiedza, kiedy warto próbować, a kiedy lepiej nie drażnić wielkiego jaszczura!